De natuur door de ogen van Henk Kamstra in januari 2018

Foto: Henk Kamstra

WESTERWOLDE, TER APEL – Regelmatig publiceren wij artikelen over de natuur in Westerwolde op Westerwolde Actueel. Auteur is Henk Kamstra uit Ter Apel. Ook de foto’s zijn van zijn hand.

Paddenstoelen in de winter.
Bij paddenstoelen denken we vooral aan herfst. Als de winter invalt met vorst en ijs laten de meeste paddenstoelen het afweten, ze bestaan immers voor zo’n 90 % uit water.
Toch vond ik bij de voorbereiding van de Kerstwandeling, dankzij het zachte weer, toch nog een groepje nevelzwammen. De grootste was wel 25cm in diameter. Volgens mijn Veldgids paddenstoelen gaan ze niet verder dan 20 cm.
Het zijn saprotrofe paddenstoelen, d.w.z. ze leven van dood organisch materiaal.
Dat je paddenstoelen in de winter vindt, is niet zo uitzonderlijk, sommige zijn in staat om een soort antivries aan te maken. Andere verschijnen vaak na een vorstprikkel.
Dit laatste is b.v. het geval bij de gewone oesterzwam die ik op een kastanjeboom vond.

Rode vlekken in de tuin.
Wij maken onze tuin nooit “winterklaar”, dat doet de tuin zelf wel. De verscheidenheid aan organismen wordt hierdoor alleen maar vergroot. In het voorjaar is het nog vroeg genoeg om dood materiaal te verwijderen. Zo werden wij rond de jaarwisseling blij verrast doordat we vlak achter het huis een paar maal bezoek hadden van een groepje goudvinken.
Ze zaten vlak achter het keukenraam de zaadjes van het Sint-Janskruid op te peuzelen. De stevige snavels zijn natuurlijk al een duidelijke aanwijzing dat we met zaadeters te doen hebben.
“Onze” goudvinken zijn standvogels en krijgen in de winter gezelschap van goudvinken uit Scandinavië en Finland. Vaak blijven de paartjes bij elkaar. Als de oogst aan berken- en elzenzaden niet zo groot is, wordt de kans dat ze knoppen van fruitbomen aanpikken groter.

Gezellig tegen elkaar kruipen in de winter.
Staartmees is ook een soort welke ik ’s zomers nog niet bij mij in de tuin heb gezien. Bij mijn vorige woning hebben ze wel eens gebroed. Een paar dagen geleden kwam ineens een groepje de voederplaats opzoeken. Terwijl de meeste vogelsoorten elkaar bij het voer verjagen, verdragen staartmezen elkaar heel goed. Je ziet dan ook vaak een hele groep aan een vetbal hangen.
Ook ’s nachts kan een grote groep gezellig tegen elkaar aankruipen. Dit niet alleen vanwege de gezelligheid, maar het is ook veel warmer. Kleine vogels en zoogdieren met een constante lichaamstemperatuur zijn ’s winters in het nadeel omdat ze in verhouding een groot oppervlak hebben. En een staartmees heeft maar een heel klein lichaam: het is bijna meer staart dan mees.

Akkervogel.
Een vogel die ook in de herfst/winter weer bij mij in de tuin verschijnt in de geelgors. Vogelaars uit het westen van ons land zijn soms wel eens jaloers op de geelgors die in Westerwolde nog niet zeldzaam is. In de duinen, waar ze vroeger wel voorkwamen, zijn ze inmiddels verdwenen.

Gezamenlijke avond IVN Belingwedde, Westerwolde en Stadskanaal.
Deze avond zou plaatsvinden in november. Echter terwijl de zaal volstroomde, werd de lezing wegens ziekte afgezegd door de spreker van Sovon.
De voorzitter van IVN Bellingwedde raakt echter niet zo gauw in paniek. Hij pakte zijn laptop en zei: “Ik heb nog wel een lezing op de harde schijf ” en begon een prachtig verhaal over het leven van de aal. Toen kreeg ik het echter een beetje benauwd: dit was de lezing die Aart Jan Langbroek zou houden in januari voor IVN Westerwolde! Gelukkig hebben we kunnen regelen dat IVN Westerwolde nu de Sovon lezing krijgt.

“Spektakel op de slaapplaats” (Uitgestelde avond 3 IVN afdelingen)
Datum en tijd: dinsdag 16 januari 2018, 20-22 uur.
Organisatie: ÌVN Westerwolde/Bellingwedde.
Plaats: Hof van Sellingen, Dorpsstraat 8, 9551AE Sellingen
Korte beschrijving: Slaapplaatsen van vogels associëren we vaak met enorme aantallen en opvallende spectaculaire rondvluchten. Maar ze zijn lang niet altijd even gemakkelijk te vinden, laat staan te tellen.
Welke soorten maken gebruik van gemeenschappelijke slaapplaatsen en waarom doen ze dat? Op deze vragen gaat een medewerker van het SOVON (Stichting onderzoek vogels Nederland) in tijdens deze lezing. Er wordt uitgelegd hoe je slaapplaatsen moet zoeken en tellen.
Kosten:€2, IVN leden gratis. Verteringen voor eigen rekening.

Tekst en foto’s: Henk Kamstra

Op het beeldmateriaal op de website van RTV Westerwolde rusten auteursrechten.