Op het terrein van de Aardgasbuffer Zuidwending wordt de capaciteit voor gasopslag uitgebreid

Foto: Jan Glazenburg

ZUIDWENDING – Op het terrein van de Aardgasbuffer Zuidwending laat Akzo Nobel naar zoutcaverne A1 een tweede boorgat aanleggen. Hiervoor is vorige maand een boortoren van Itag geplaatst.

Bij Veendam, tussen Zuidwending en Ommelanderwijk, ligt een opslag voor aardgas diep onder de grond. In deze “Aardgasbuffer Zuidwending” wordt aardgas opgeslagen in holtes in zoutlagen die speciaal voor gasopslag zijn gemaakt. Zo’n holte wordt een caverne genoemd. De eigenaar van de cavernes is EnergyStock, een dochterbedrijf van Gasunie.

Een installatie zorgt ervoor dat het gas in de caverne kan worden gebracht of eruit kan worden gehaald. Aardgas wordt in de cavernes opgeslagen om verschillen tussen vraag naar en aanbod van aardgas op te vangen. Daardoor is er gedurende de dag altijd voldoende gas beschikbaar voor de Nederlandse huishoudens.

EnergyStock heeft momenteel vijf cavernes in gebruik en heeft een licentie voor nog eens vijf. Uirt de bestaande cavernes is vier miljard kilo zout gewonnen. De cavernes zijn gemaakt in een zoutlaag zo groot als de Mont Blanc en liggen tussen duizend en vijftienhonderd meter diep. Ze hebben een doorsnede van vijftig tot tachtig meter en zijn driehonderd tot vierhonderd meter hoog. De Eiffeltoren zou er rechtop in kunnen staan. Vier cavernes hebben elk een volume van ongeveer zeshonderdduizend kubieke meter, één caverne is bijna één miljoen kubieke meter groot.

Met behulp van elektrisch aangedreven compressoren wordt aardgas, dat bij circa 60 bar uit het gasnet van Gasunie wordt genomen, tot een druk van maximaal 180 bar gecomprimeerd. Omdat het aardgas warm wordt bij het samenpersen, ruwweg 100°C, wordt het eerst nog gekoeld met luchtventilatoren voordat het in de cavernes wordt gevoerd.

Gas dat uit de buffer wordt gehaald moet geschikt worden gemaakt om te kunnen worden ingevoed in het aardgasnet. Dit betekent o.a. dat de druk moet worden verlaagd zodat het weer in het Nederlandse transportnet kan worden teruggevoerd.

Onderzoek wees uit dat er behoefte is aan een extra gascaverne, naast de vijf die reeds in gebruik zijn. Er zijn momenteel twee cavernes welke door AkzoNobel worden gebruikt voor het winnen van zout. Deze zijn bijna zo ver uitgeloogd dat ze geschikt zijn voor gasopslag. Er is voor gekozen om een van deze cavernes (Caverne A1) in gebruik te gaan nemen om de capaciteit van de gasopslag uit te breiden.

De uitbreiding met een gascaverne doorloopt meerdere fasen. De fase die de meeste tijd inneemt is het uitlogen van de caverne. Hiervoor heeft AkzoNobel de afgelopen jaren zout gewonnen uit de ondergrond door met pekelwater het zout los te weken in de vorm die nodig is voor een gascaverne. Caverne A1 staat momenteel vol pekelwater en is vrijwel gereed voor het ombouwen naar gasopslag. Om de caverne geschikt te maken voor gasopslag, wordt een extra boorgat en put gemaakt waarlangs het gas in en uit de caverne kan stromen.

Begin dit jaar zijn voorbereidende werkzaamheden verricht. Momenteel wordt een tweede boorgat geboord en een 18 inch boorpijp aangebracht. Hiervoor is vorige maand een boortoren van Itag geplaatst. De werkzaamheden gaan zeven dagen per week en 24 uur per dag door en nemen zo’n 10 weken in beslag. Als het tweede boorgat is aangesloten wordt het nog resterende pekel via bestaande transportleidingen naar Akzo in Delfzijl gepompt.

Volgend jaar wordt tussen augustus en oktober een 13 inch gaspijp aangebracht en vinden constructiewerkzaamheden plaats voor het aansluiten van het tweede boorgat. De zesde caverne wordt, als alles volgens de planning verloopt, in oktober 2020 in gebruik genomen.

Akzo Nobel en Gasunie kunnen in Zuidwending nog tussen 50 en 100 jaar door. Voor energievoorziening zijn op het terrein hellingen gemaakt. Hierop komen zo’n 13.000 zonnepanelen te liggen.

Bron: EnergyStock en met dank aan Gerben van Dijk van de Gasunie voor de rondleiding en informatie.

Foto’s: Jan Glazenburg
Klik HIER voor meer foto’s