Emsland wandeltocht op zaterdag 16 februari

Foto: Catharina Glazenburg

BOURTANGE, EMSLAND – Op 16 februari wordt de Emsland Wandeltocht gehouden.

De Wsv Flal organiseert in haar winterseizoen 2018/2019 met 12 wandeltochten vanuit de Vesting Bourtange haar 10e wandeltocht en wel haar Emsland Wandeltocht. Deze wordt gehouden op zaterdag 16 februari 2019, met afstanden van 25, 40 en 50 km.

De start is bij café restaurant “Het landshuis”, Marktplein 2, 9545 PH, Bourtange
De deelnemers aan de tocht van 50 kilometer starten om 8.30 uur; de deelnemers die
40 en 25 km wandelen starten om 9.00 uur.

Algemeen:
De routes worden door een team van 7 uitzetters op de dag van de tocht vooraf op de fiets met pijlen uitgezet.  Iedere deelnemer/ster ontvangt een uitvoerige beschrijving van de gekozen route. Alleen inschrijving is mogelijk op de 16e februari 2019 voor aanvang van de wandeltocht. Medische verzorging wordt verzorgd door een team van het Rode Kruis. Deze teams bevinden zich op de vastgestelde rustpunten in Rhede, Papenburg, Asschendorf, Borsum en op de finish in Bourtange.

De trajecten gaan onder/meer door natuurgebieden.  Daarom zijn honden niet toegestaan. Buiten de wallen van de vesting is ruimschoots parkeerruimte aanwezig, parkeerregelaars geven hiervoor aanwijzingen. De wandeltocht is als training voor diverse vierdaagses heel geschikt.

Voor meer informatie zie www.flal.nl

Het landschap Emsland
De vesting Bourtange is al een verhaal op zich, zij werd als vesting op een tange in het moeras aangelegd, om tijdens de 80-jarige oorlog de stad Groningen voor versterking vanuit Munster van Spaanse troepen af te sluiten. Daarna werd het gebruikt als militaire bescherming van de jonge Republiek der Nederlanden. Het is de moeite waard om na de wandeltocht op dooie gemak over de vestingwallen te gaan kuieren en te genieten van de schoonheid van de mooi en fraai gerestaureerde vesting en haar bouwwerken (grootste omvang 1742) alsmede de mooie omgeving. De Nederlandse/Duitse grens werd in 1824 in de plaats Meppen in opdracht van het Koninkrijk Hannover door de Bisschop van Munster en afgezanten van Nederland het Meppener-Grenztraktat opgesteld, daarbij werd de huidige grens werd vastgesteld.
Achter deze grens gelegen ten oosten van Bourtange ligt het Emsland (oppervlakte 2881 km2), dat tot 1803 bij het Prinsbisdom Münster behoorde. Via het Franse keizerrijk kwam het na 1815 bij het koninkrijk Hannover en maakte deel van het Duitse Keizerrijk.

Tijdens de 2e W.O. bevonden zich hier 15 Emslandlager, een groep van concentratie-, straf- en krijgsgevangenkampen. De gevangenen werden ingezet bij de ontginning van de uitgestrekte veengebieden. Er zaten in die kampen 100 000 – 180 000 krijgsgevangenen en 80 000 politieke- en strafgevangenen, waarvan er 38 000 van zijn vermoord, waaronder weer 35 000 Russen. Na de oorlog werden er ontheemde Polen, die niet meer terug konden, ondergebracht. In de 50e jaren werden de kampen afgebroken en is er nagenoeg niets van terug te vinden. Hoogstens hier en daar een gedenkteken.

Nu is het Emsland ingedeeld in Landkreis Emsland met het bestuurscentrum in Meppen. Het merendeel van de bevolking is Rooms Katholiek (82,3 %). Het westelijk deel (tussen Ems en Nederlandse grens) maakte deel uit van het Bourtanger Moor (moeras, ooit 3000 km2), een groot hoogveengebied, dat de vorm had van een V en besloeg voor 1/3 Duits gebied, dus de oostelijke poot. Vanaf de middeleeuwen werd het al ontgonnen door turf afgravingen om te zetten in landbouwgrond. Maar het meeste werd verricht door dwangarbeid in de jaren 40 – 45.

Economisch was het lange tijd een achtergestelde regio. De overheid heeft veel geld ter stimulering in de economie gestoken. Zo wordt ook het toerisme bevorderd. Economisch is de Meyer Werft (opgericht 1795 en per 2017 ca. 3300 directe medewerkers) bij Papenburg van groot belang.

De routes
Na de start vanuit “Het Landshuys”, verlaten we de vesting aan de westzijde en lopen dan langs de vestinggracht en vervolgens langs de Nederlandse/Duitse grens, al vorens deze over te steken. In het algemeen lopen we door mooie natuurgebieden met glooiende akkers , bos gebieden en rivierlandschappen. Zo komen de 3 afstanden nabij Neuengland en vervolgens langs de Flaarsee (onderdeel van de Landschaftsgebiet Rhede-Flaar). Dit is een fraaie vogel Schuts- en visgebied met duidelijke informatiepanelen in zowel Nederlandse als Duits. Dan gaat het op de plaats Rhede (= Dorf am Ried) af, waarvan de 3 torens van de Nikolaikirche al op verre afstand is te zien. In Rhede is de 1ste rust gepland. De route vervolgt langs de In 1470 gebouwde Rhederkirche, welke nu dienst doet als gedenkplaats van allen die in de 1e en 2e W.O. zijn omgekomen. Na de kerk gaat de 25 km binnendoor naar Borsum en gaat de 40 en de 50 km over de rivier de Ems (ontstaat in Hovelhof bij Paderhorn als een welwaterbron die via de Teutenburgerwald naar het noorden stroomt). Beide routes vervolgen hun traject naar de Tunxdorfer Berge en -Waldsee, een mooi aantrekkelijk wandelgebied met vele heuvels om het meer. Hier nemen de wandelaars op de 40 en 50 km afscheid van elkaar. De 40 gaat binnendoor naar Aschendorf. De 50 gaat door Tunxdorf en Nendorf en dan langs de Ems en de haven van Meyer Werft (hier bouwt men per jaar reusachtige cruiseschepen in de grootste overdekte dok ter wereld
en met geluk ligt er zo’n boot in de haven) gelegen nabij Papenburg om zo uit te komen bij de 2e rust. Dan gaat het op Papenburg af, langs Bahnhof (gebouwd in 1854 in klassieke stijl en uitgebreid met moderne bouw) van de Bundesbahn, vervolgens langs Alte Werft (tentoonstellingsruimte, theater en congrescentrum) om via Bokelerweg bij Tunxdorfer Berge zich weer aan te sluiten met de 40 km.

Dan gaat men door Aschendorf, langs de Bisschop Amandus von Elnokirche (driedelige hallenkerk met oud en nieuwgedeelte, indien geopend is het te bezichtigen) en komt men bij de 3e rust. Via het sluizencomplex in de Ems bij Herbrum komt men met de 25 km bij de 4e rust te Borsum.

Gezamenlijk trekt men dan door een uniek heuvellandschap, genaamd de Borsumer Berge bestaande uit stuifduinen midden in het glooiende Emsland. Via Neurhede gaat men illegaal over de grens en via de verdedigingswallen gelegen aan de grens, aan de oostkant de Vesting binnen, op weg naar de uiteindelijke finish.

Het Flal-bestuur, medewerkers en de uitzetters Lodewijk Everts , Ubo Hes, Jacob Mook en Jan Schokker  heten je van harte welkom binnen de beroemde vesting en wensen alle deelnemers aan deze wandeltocht veel plezier en heel veel succes!

Ingezonden door Lodewijk Everts
Foto’s: Jacob Mook

Op het beeldmateriaal op de website van RTV Westerwolde rusten auteursrechten.