Verslag wandeling Onstwedde door Ooldrik Modderman

Foto ingezonden door Ooldrik Modderman

ONSTWEDDE – Woensdagochtend was er een wandeling rond Onstwedde. Ooldrik Modderman maakte onderstaand verslag.

Wandelbeleving Bio-Boerderij/Stokoude Juffer/Poggendaip/Slaait’nhoes omgeving Onstweddeonder begeleiding van wandelcoaches Els Eckhardt en Eltjo Glazenburg. .

Deze wandeling ommetje Onstwedde stond vooral in het teken van de bio-boerderij ‘Landleven’. Daar was ook de start. Bij de boerderij werd een goede uitleg gegeven hoe hier wordt gewerkt. De koepelstal wordt o.a. gebruikt voor koeien met hoorns, die hebben meer ruimte nodig. Deze koeien  hebben van nature hoorns.

Na de voorlichting werd in 2 groepen gewandeld langs de weilanden waar deze koeien grazen. Daarna werd de wandeling vervolgd richting Poggendaip-Stokoude Juffer-Slaait’n hoes terug naar startpunt. Ook deze wandeling weer veel gezien en ontdekt hoe mooi Onstwedde e..o. kan zijn.

Bio-Boerderij ‘Landleven’ Onstwedde.

In de prachtige nieuwe koepelstal, gaat de familie Luring(een bekende Groningse boerenfamilienaam die al eeuwen boeren op het Groningse land) met hun biologische melkveebedrijf back to basic. Het perse, natuurlijk willen werken in een kringloop van bodemleven, mest, koeien en grasland is dan ook de aanleiding geweest, van de bouw van deze ultramoderne koepelstal.

Wij leven van het land en op het land

Alles van dat land heeft volgens Chonda zeer belangrijke functies. Denk aan de wormen, de nuttige schimmels en bacteriën, alles vormt met elkaar een belangrijke bedrijfskringloop in de natuur. Vandaar is de naam: Bio-boerderij ‘Landleven’ ook eigenlijk vanzelfsprekend, steeds weer komen de woorden ‘land’ en ‘leven’ naar voren.

Stokoude Juffer in Onstwedde

In de Juffer toren ligt een zolderconstructie van sparrenstammen, slank als juffers, daar dankt de toren met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zijn naam aan. Maar veel leuker is het om de legende te geloven, over drie gezusters. “Er waren eens drie schatrijke zusters die niets anders deden dan feesten en dansen. Op een gegeven moment gingen ze inzien dat zo’n leven toch wel erg leeg was. Ze zagen in dat ze met hun rijkdom niets goeds deden. Tot dan toe waren ze altijd bij elkaar geweest, maar nu besloten ze uit elkaar te gaan. En waar ieder uitkwam, daar bouwden ze een toren ter ere van God. En die torens moesten precies gelijk zijn. De eerste kwam uit in Holwierde en bouwde daar een toren, de tweede kwam uit in Schildwolde en bouwde daar haar toren en de derde in Onstwedde. Daar staan drie torens die van ver te zien zijn en een lust voor de ogen te zijn.

De sage meldt dat de torens gelijk zijn, maar de torens van Onstwedde en Schildwolde verschillen behoorlijk.

Waarschijnlijk is de verklaring voor de naam Juffer toren heel wat prozaïscher. Een juffer is een lange dennenstam, die spits toeloopt. Naar analogie hiervan hebben dit soort smalle, hoogoplopende, spits toelopende torens de naam Juffer toren gekregen

Ook Godlinze had oorspronkelijk een juffer toren die in 1583 instortte.

De Onstwedde Juffer toren is één van de oudste torens van ons land. Sommigen denken dat hij nóg ouder is, maar dan zou de bouwstijl minder gotisch en meer romaans moeten zijn. Er stond al een bouwwerk, waarschijnlijk een steenhuis, waarin de omwonenden konden schuilen bij dreigend oorlogsgeweld. Daar werd een nieuwe muur omheen gezet. Het onderste deel van de toren heeft daardoor muren van ruim anderhalve meter dik! De grote stenen moeten haast wel gebakken zijn op de Tichelberg, een leembult net buiten Onstwedde, waar bij het ploegen in 1935 de restanten van een  bakoven zijn gevonden .De 42 meter hoge toren heeft een gemetselde spits, met een draaiing bij de punt. Hij lijkt daardoor uit het lood te staan, maar meerdere metingen door de eeuwen heen hebben aangetoond dat dat echt niet zo is.

Pagediep:De Mussel-Aa is een beek in Westerwolde. Ze loopt van Zandberg (ten zuiden van Musselkanaal) naar het noorden. Via Mussel en Onstwedde naar Wessinghuizen waar ze samenvloeit met de Ruiten Aa. Deze gezamenlijke stroom heet dan de Westerwoldse Aa. Bij Onstwedde stroomt het Pagediep (in de streektaal Poggendaip oftewel Kikkerdiep) in de Mussel-Aa. Het woord mussel betekent laag, moerassig land.De Mussel-Aa was aanvankelijk een veenbeek. Ze ontsprong in het Bourtangermoeras bij Valthe onder de Hondsrug. 

De naam ‘Slaait’nhoes’

In dit type werd het koren op zogenaamde slaaiten, dit zijn naast elkaar gelegde palen, boven de deel opgeborgen. Vandaar ook de naam ‘Slaait’nhoes’.

De boerderij ‘Slaait’nhoes’ stamt uit de achttiende eeuw. De eerste restauratie vond plaats in 1830. In 1972 verkreeg de huidige eigenaar het pand als bouwval. De restauratie werd uitgevoerd volgens plannen van architect P.L. de Vrieze uit Groningen.De boerderij is zoveel mogelijk in haar oude staat hersteld. Het resultaat is zeer de moeite waard. In de boerderij vindt u een interessante verzameling oud gereedschap, meubels enz. Ook kan u worden getoond hoe vroeger wol werd gesponnen. De oude waterput op het erf is nog steeds in gebruik. Traditie bij Slaait’nhoes: Zandtapijtstrooien:Op artistieke wijze wordt het zandtapijt strooien gedemonstreerd. Dit is een oude volkskunst die helaas bijna verloren is gegaan, maar in het Slaait’nhoes nog altijd in ere wordt gehouden. Zowel kinderen als volwassenen kijken vaak vol bewondering naar dit ‘toveren met zand’

Verslag gemaakt door: Ooldrik Modderman.

Foto’s:  Ooldrik Modderman/Henk Siks.

Voor het album klik op deze link.

Op het beeldmateriaal op de website van RTV Westerwolde rusten auteursrechten.