Verslag wandeling Jipsingboertange door Ooldrik Modderman

Foto ingezonden door Ooldrik Modderman

JIPSINGBOERTANGE – Woensdagochtend was er een wandeling rond Jipsingboertange. Ooldrik Modderman maakte onderstaand verslag.

Woensdagmorgen was de start bij dorpshuis Ons Hoes (voormalige gymzaal). Onder begeleiding van de wandelcoaches Els Eckhardt en Eltjo Glazenburg werd deze keer in 1 groep gewandeld. Weersomstandigheden met zon prima om te wandelen door deze prachtige bosrijke omgeving. Tijdens de 7,5 km lange wandeling werd onderweg e.e.a. verteld over de geschiedenis van dit gebied, wat er zoal allemaal heeft gespeeld en is gebeurd.

Jipsingboertange: Groningse naam hier voor: Taange. Het dorp ligt in een bosrijke omgeving.

Naam Jipsingboertange: verwijst naar de zandrug (in een veengebied) waarop het dorp is ontstaan.

Bosrijke omgeving: Jipsingboertange ligt in een bosrijke omgeving, met veel Amerikaanse eiken en een schitterend ven (‘het meertje’).
In de jaren dertig van de vorige eeuw, toen dit deel van Westerwolde werd ontgonnen, werden de bossen aangelegd, daarvoor waren er uitgestrekte heidevelden.Dat gebeurde grotendeels in het kader van de wekverschaffing onder erbarmelijke omstandigheden. De gronden die het minst geschikt waren voor de landbouw werden gebruikt voor de bosbouw.

Ontginning:De ontginning gebeurde grotendeels in het kader van de werkverschaffing. De stukken grond die het minst geschikt waren voor de landbouw werden gebruikt voor het aanleggen van percelen bos. In Jipsingboertange werd in totaal 204 ha. ontgonnen.

Turf:De meeste turf behoorde toe aan de boeren. De arbeiders staken de turf, als de turf droog was haalden de boeren het met de zogenaamde ladderwagens op.De turfgravers hadden geen gemakkelijk bestaan, maar de verdienstenladderwagens op.De turfgravers hadden geen gemakkelijk bestaan, maar de verdiensten waren goed: gemiddeld zo’n elf euro per week, een boerenarbeider verdiende maar de helft en in de werkverschaffing nog minder.Het turfgraven ging door tot vlak na de tweede-wereldoorlog. Praktisch al het veen was toen weg, wat er nog zat werd omgespit.

Olie:Nadat de turf als energiebron was opgedroogd werd er in 1954 nog geboord naar olie. De opbrengsten waren onvoldoende, de boortoren verdween weer.In 1977 kwam er weer een boortoren, ook nu was het van korte duur.

Weenderveld: streek ten westen van Weende. Het gebied was tot in de jaren twintig van twintigste eeuw woeste grond. In het kader van de werkverschaffing ontgonnen. Tegenwoordig open landbouwschap.

G. Buwaldaweg hoe is deze straat aan die naam gekomen:

Gerrit Buwalda (27-08-1910) is geboren en getogen te Vledderveen.
De familie Gerrit Buwalda woonde aan de Jipsingboertangerweg toen er in 1943 een staking op poten werd gezet.Vooral de boeren moesten eraan geloven, hun landbouwproducten waren grotendeels bedoeld om te worden aangewend voor het Duitse leger. Vanuit de illegaliteit (of toch de ondergrondse/het verzet?) werden de boeren onder druk gezet. Zo zou Gerrit Buwalda een NSB-gezinde boer op de hoogte brengen van de feiten van de staking,. Dit was in overleg besloten, omdat Gerrit kennis had aan deze boer. Op die manier trachtte men te voorkomen dat er iemand zou kunnen worden opgepakt door de Duitsers.

Helaas, het pakte anders uit, een stel NSB-ers kreeg Gerrit in het vizier en schoot hem neer. Hij overleed later in het ziekenhuis te Winschoten. Het oudste zoontje (Ulbe Gerrit), 4 jaar oud, was bij zijn vader toen die werd neergeschoten. Dit gebeurde op 3 mei 1943. Gerrit liet een hoogzwangere vrouw (5 weken later werd het 2e zoontje geboren, hij ontving de naam Wubbe Gerrit) na.

Gerrit’s vrouw was 28 jaar toen ze weduwe werd. Vanaf deze tijd tot na de 2e Wereldoorlog kwam mevrouw Buwalda- Schoenmaker niet voor enige financiële ondersteuning in aanmerking. Oma Zwaantje Schoenmaker en de rest van de familie hebben haar zo goed mogelijk trachten op te vangen.

Na de oorlog kwam mevrouw Buwalda voor een uitkering in aanmerking en werd het leven iets draaglijker voor het getroffen gezin. Toen er nieuwe huizen werden gebouwd is de familie Buwalda gaan wonen in één der nieuwe huizen. Bij de straatnaamgeving werd om hem “op waardige wijze te eren en te gedenken” een straat naar Gerrit Buwalda genoemd. Het nieuwe adres van de familie werd voortaan G. Buwaldaweg nr. 7 te Jipsingboertange. Mevrouw Buwalda is voor de rest van haar leven weduwe gebleven.

Verslag gemaakt door: Ooldrik Modderman.

Foto’s:  Ooldrik Modderman/Henk Siks.

Voor de foto’s/album klik op onderstaande link:

https://flic.kr/s/aHsmDian2Z

Ingezonden.

Op het beeldmateriaal op de website van RTV Westerwolde rusten auteursrechten.