De natuur door de ogen van Henk Kamstra

Foto: Henk Kamstra


WESTERWOLDE, TER APEL – Regelmatig publiceren wij artikelen over de natuur in Westerwolde op Westerwolde Actueel. Auteur is Henk Kamstra uit Ter Apel. Ook de foto’s zijn van zijn hand.

Distelvlinder

Het zal de meeste natuurliefhebbers  niet ontgaan zijn, dat er deze zomer, overal waar geschikte nectarbloemen aanwezig waren, distelvlinders verschenen. Eind maart kwamen al berichten uit Israël dat er tot wel een miljoen distelvlinders waren gepasseerd. Eind mei waren er al duizenden in ZO-Zweden en op Gotland. Pas in juni werden, als gevolg van weer- en windrichting, in Nederland grote  aantallen gezien.

In december komen de eerste vlinders in Midden-Afrika uit de pop. Ze vliegen over de Sahara en planten zich in Noord-Afrika voort. In februari  steken de nieuwe vlinders de Middellandse zee over naar Zuid-Europa. Hier planten ze zich nogmaals voort. De “kleinkinderen ” komen tenslotte in Nederland aan. Ook tijdens mijn vakantie in Scandinavië zag ik regelmatig distelvlinders , zelfs boven de poolcirkel.

Zeer vreemde eikels

Langs het fietspad over het tracé van de STAR-lijn nabij het Kloosterbos vond ik zeer vreemd gevormde eikels. Dit waren z.g. knoppergallen. Een Knoppergalwesp heeft tussen het napje en de jonge eikel een eitje gelegd. Bij de basis van de legboor wordt bovendien een stof afgescheiden welke de galvorming veroorzaakt.  De gal is eerst groen en wordt later bruin. Er kunnen wel tot 4 gallen op een eikel voorkomen. Dit is de ongeslachtelijke vrouwelijke generatie . De  geslachtelijke mannelijke en vrouwelijke generatie zit in het voorjaar op de mannelijke katjes van de moseik. Deze zie je niet zoveel, maar er staan er een aantal verderop in het Kloosterbos. Om deze minuscule galletjes te vinden moet je wel in het voorjaar met een lange ladder in de moseik klimmen. Op de knoppergal kan men ook nog een klein paddestoeltje vinden; de knoppergalmycena.

Een juweel. 

Bij mijn bijenhotel zie ik regelmatig goudwespen. De goudwesp, die op de stenen achter het huis bij ons zat, was waarschijnlijk op zoek naar een nest van de grote knoopwesp. Deze laatste nestelt in grote groepen op open zandige vlaktes.  Deze goudwesp, de  juweelwesp, legt zijn eieren in de larven  van een grote knoopwesp. Deze worden daarna van binnenuit opgegeten. De juweelwesp is trouwens slechts  4-8 mm terwijl de zandknoopwesp 11-15 mm is.

Pluimvoetbij.

Een bij die zich goed aan de mens heeft aangepast is de pluimvoetbij. Deze heeft een zandige bodem nodig en vooral gele composieten. De pluimvoetbij heeft ontdekt dat onder een klinkerpad bij huizen altijd wel een laag geel zand ligt waarin je goed een nest in  kunt uitgraven. Bij ons  voor het huis ligt een klinkerstraat waar slechts de auto’s van een paar  gezinnen over komen. De naam pluimvoetbij is te danken aan de lange haren aan de achterpoten van het vrouwtje .  Ze gebruikt deze om zand uit het nest te werken en stuifmeel te verzamelen dat in het nest bij de eieren wordt gelegd. Dit dient als voedsel voor de larven als deze uit het ei komen. Het mannetje hoeft dit alles niet te doen en heeft veel kortere haren aan de achterpoten.

Sint-jacobsvlinder.

De Sint-Jacobsvlinder  legt zijn eitjes op  het Jacobskruiskruid. Dit is een giftige plant die door  het vee in de wei niet wordt gegeten. De rupsen van de Sint-Jacobsvlinder  eten er smakelijk van .  Ze zijn er tegen bestand en worden er zelf giftig  van.  Dit is een bescherming tegen  predatoren die ze zouden willen opeten . De geel-zwarte kleuren geven bovendien aan dat je voorzichtig met deze rupsen moet zijn. Denk ook maar eens aan wespen met dezelfde kleuren. Er zijn ook insecten, met een soortgelijke tekening die ongevaarlijk zijn, maar er wel door worden beschermd.

Gaai en meikever.

Ik wist dat vleermuizen vaak meikevers consumeren;  ik vind regelmatig resten van kevers in de tuin . Echter gaaien lusten ze ook wel.

Ingezonden door: Henk Kamstra

Op het beeldmateriaal op de website van RTV Westerwolde rusten auteursrechten.