Verslag van Ooldrik Modderman van het ommetje door Blijham

Foto: Henny van Huizen

BLIJHAM – Verslag van de wandeling door Blijham.

Woensdagmorgen was er een wandeling met wandelcoaches Els Eckhardt en Etljo Glazenburg door Blijham. Ooldrik Modderman maakte onderstaand verslag.

Het startpunt was bij dorpshuis Het Oude Wapen. Er werd gewandeld door en rond Blijham, het Blijhamster bos, het park en door de ruime velden.

Blijham: een Gronings dorp in de gemeente Westerwolde. Van oorsprong sterk agrarisch, maar laatste decennia van de twintigste eeuw ontwikkeld als forensenplaats. Het landschap vormt Blijham de grens van het kleinschalige Westerwolde, met kronkelende riviertjes en kleine bosrijke plekken enerzijds en het grootschalige agrarische landschap van het verdronken Reiderland en Oldambt. Blijham is gelegen op een oude hoefijzervormige zandrug die vanaf dit dorp via Wedde en Vriescheloo naar Bellingwolde loopt.

Het beeld De Landman: verbeeldt zowel een boer als landarbeider. Blijham is namelijk ontstaan vanuit de landbouw. Het beeld is gemaakt door Marten Grupstra en geplaatst in augustus 2019. Er stonden eerst leilindes op deze plek. Deze hebben geluk gehad en zijn bij de reconstructie dorpsplein verplaatst naar de Blauwestad.

Blijhamsterbos: 24 ha jong loofbos ten oosten van Blijham, aangelegd door Staatsbosbeheer, voor recreatie, met speelweiden.
Morige: Buurtschap/Gehuchtje ten zuiden van Blijham. Kleinschalig randveengebied dat wordt gekenmerkt door een lanenstructuur, waarlangs de vervening plaats vond. In kreken die door dit gebied stroomden en die in open verbinding stonden met de Dollard, is veel veen gevormd. De vaste ondergrond is op vele plaatsen haast onpeilbaar. De vroegere bewoning bestond voornamelijk uit keuterboerderijen.
Lutjeloo: Van oorsprong een esgehucht ten zuid/oosten van Blijham, dat vroeger bij het kerkspel Vriescheloo behoorde. Ten zuid/westen liggen de Lutjelooster Meden, van vroeger boezemgebied van de Westerwoldse Aa. De naam betekent klein bos. Lutjeloo (ook “Lutkeloe” genoemd) is één van de oudst bewoonde gebieden in en rond Blijham en heeft dus een rijke historie. Lutjeloo bestond aanvankelijk uit niet meer dan vier los gegroepeerde hoeven van het Westerwoldse type. De bebouwing lag geconcentreerd op een zandrug. Deze zandrug dwong de beek, in de volksmond simpelweg Ee (nu Westerwoldse Aa) werd genoemd, in een oostwaartse bocht.
Wiltslaan: Molen de Werkman / Molen Wilts:
Ongeveer 500 meter ten zuidoosten van het dorp Beerta, in de Uniepolder heeft een molen gestaan van landbouwer en burgemeester Jan Hindriks Geertsema. Deze molen is opgericht in 1804 is in 1901 afgebroken. De poldermolen was van het type grondzeiler, met als romp een achtkante bovenkruier en als kruiwerk een buitenkruier. De vlucht van de molen is mogelijk 58 voet geweest. Na de afbraak is de molen gekocht door molenaar Geert Wilts uit Blijham.In 1903 is de vergunning verkregen en in 1904 heeft Wilts samen met molenmaker Siefken uit Wedde van de restanten van de poldermolen een korenmolen op een stenen onderstuk gebouwd. De molen aan de Wiltslaan kreeg de naam “De Werkman”, maar in de volksmond werd deze “Wilts Meulen” genoemd. De achtkantmolen met stelling had op één roede zeilen en op de andere een zelfzwichtend. Het was een zogenoemde bovenkruier met buitenkruiwerk. De molen eigenaar woonde in het molenaarshuis direct naast de molen aan de Wiltslaan.Dat het geen nieuwe molen was, blijkt uit een advertentie van 4 januari 1927, waar Wilts een binnenroede, hout of ijzer lang 19,20 meter of iets langer te koop vraagt. Mogelijk moest deze roede al worden vervangen. Op 12 maart is er opnieuw een advertentie geplaatst. Blijkbaar is dit niet gelukt, want in april 1927 is er opnieuw een advertentie “te koop gevraagd” geplaatst, voor twee molenroeden plm. 18,50 meter lang, of een molen om te slopen. In 1927 is de molen gerestaureerd met onder anderen een as afkomstig van molen “De Tjamme” te Beertsterhoogen. Om ook bij weinig wind te kunnen malen was de molen voorzien van een 15 pk elektromotor.

Verslag gemaakt door: Ooldrik Modderman
Foto’s gemaakt door : Henny van Huizen

Klik HIER voor meer foto’s

Op het beeldmateriaal op de website van RTV Westerwolde rusten auteursrechten.