Verslag van Ooldrik Modderman van het ommetje door Wedderbergen

Foto ingezonden door Ooldrik Modderman

WEDDERBERGEN – Verslag van de wandeling door de Wedderbergen.

Woensdagmorgen was er een wandeling met wandelcoaches Els Eckhardt en Etljo Glazenburg door de Wedderbergen. Ooldrik Modderman maakte onderstaand verslag.

Mooie herfst wandeling Westerwoldse Aa, Gaast, Meer van Geneve en Wedderbergen! 7,5 km

Wandeling door de Wedderbergen, die nog ademen van oude tijden. Het natuurgebied de Gaast is wonderschoon en leidt ons langs de Kompen-Kolke. Langs de oevers van de Westerwolde Aa geniet je van de rust en natuurschoon. We wandelen over de ‘snelweg Bourtange-Groningen’ langs het ‘Meer van Geneve’ terug. Wandeling onder begeleiding van wandelcoaches Els Eckhardt en Eltjo Glazenburg.

Wetenswaardigheden tijdens de wandeling:

Langs het Jeudenkolke: hier werd het verhaal van (Meer van Geneve) verteld.

Storm/watervloed in de nacht van 12 op 13 november 1686. Het water sloeg meer als manshoogte over de zeedijken langs de Dollard. Van de Hamdijk werden grote delen “weggeschoven”. Door de dijkdoorbraken ontstonden tientallen kolken, waarvan zeven langs de Hamdijk. Zij bleven eeuwenlang getuige van die verschrikkelijke nacht. Een enkele is bewaard gebleven.
Deze kolk ten noorden van Wedde, is ontstaan als gevolg van een doorbraak van de dijk langs het boezemgebied van de Westerwoldse Aa(de dijk is er met een bocht richting Westerwoldse Aa om heen gelegd). De dijk was niet alleen bestemd voor waterkering, de kruin van de dijk was ook “kerkepad” en werd ook gebruikt voor vervoer van geoogste producten. Volgens de overlevering is een burger van Wedde(van Joodse afkomst) rijdend op deze dijk met, op hol geslagen, paard en koets in de kolk terecht gekomen en jammerlijk verdronken. Dus in de volksmond “jeuden kolke”. De eigenaar van Hotel/café/restaurant/dancing “Buenos Aires” wilde graag laten blijken dat hij “bereisd” was. Hij liet voor zijn hotelgasten ansichtkaarten maken met foto’s van Wedde en omgeving. Op het kaartje met een foto van de kolk kwam te staan “Meer van Genève”. 

De Urnenhoeve in 1943 blootgelegd urnenveld. In de 60 jaren is voor de aanleg van de weg Winschoten-Vlagtwedde is hier veel zand gegraven en zo is het Weddermeer ontstaan. Urnenhoeve

Zeggenvegetatie in de Hoorndermeeden/Weddermeeden:

Bijzonder vegetatie door verschraling (zie foto)l.

Door jarenlang speciaal onderhoud van staatsbosbeheer (verschraling door maaien en afvoeren) zijn in enkele destijds dichtgeschoven meanders in de Hoorndermeeden/Weddermeeden bijzondere vegetaties ontstaan zeggenvegetaties. Zeggen zijn grasachtige planten die hele voedselarme omstandigheden nodig hebben. Daarom zijn ze tegenwoordig zeldzaam. Het wel of niet herstellen van deze meanders was dan ook een punt van discussie. De verschraling krijgt nu op meet plaatsen een kans door het afgraven van perceeldelen naast de meanders die in de tijd van de normalisatie met grond waren opgevuld.

De Gaast: (gast, garst, gaarst) is een zandplateau, dat ligt tussen een veen- en kleigebied ten noorden van Vriescheloo, nabij de Westerwoldse Aa. De Gaast was in Vriescheloo tot 30-08-1836 gemeenschappelijk eigendom. Men had hier vroeger z.g. “koe weiden” op, dat is het recht om daar gedurende het jaar een koe te weiden.

De Kompenkolke:
Komp kan Fries zijn voor kamp; Kolken zijn in Groningen met water gevulde kuilen, met name zijn ze door dijkdoorbraken ontstaan. Deze kolk was de grootste van de kolken, die er in Vriescheloo waren, alle andere zijn in de loop der tijd opgevuld en niet meer zichtbaar. Ze zijn alle ontstaan door doorbraken van de dijk langs de “Westerwoldse Aa”of de “Zodendijk”.  Zie ook: “Boerderijen in het kerspel Vriescheloo”, blz. 656. 
Weddermarke(Molen):De originele molen van het waterschap Weddermarke werd in 1875 gebouwd. Deze molen brandde af in 1898 en werd door de huidige molen vervangen. Al in 1910 werd de functie van de molen vervangen door een pompinstallatie met stoomaandrijvingen en in 1955 door een pompinstallatie met dieselaandrijving. Thans wordt het gebied afgewaterd met behulp van een elektrische installatie, die zo’n anderhalve kilometer van de molen staat. De molen is dus niet meer operationeel als poldermolen. De molen werd in 1987 ingrijpend gerestaureerd, vanaf die tijd kunnen de wieken weer draaien. De molen was vroeger met zelfzwichting uitgerust maar beschikt thans over het oudhollands wieksysteem met zeilen op de roeden, die een vlucht van 20,60 meter hebben. De molen is eigendom van het waterschap Hunze en Aa’s. De molen draait, ondanks een sterke windbelemmering van de bomen van het recreactiegebied, geregeld dankzij een vrijwillige molenaars In 2007 heeft men een wervelbalk geplaatst, zodat de molen ook zonder vijzel kan draaien. Vooral in de richtingen waar veel bomen staan kan de molen nu toch met mondjesmaat draaien.

Filmpje molen de Weddermarke maalt, met muziek van De Heleboel.

De Wedderbergen is een recreatiegebied nabij het dorp Wedderveer :

De Wedderbergen is een gebied met stuifduinen, ontstaan in de middeleeuwen door ontbossing en overbeweiding. Langs het gebied meandert de Westerwoldse Aa. Al in de 19e eeuw werd het gebied voor recreatieve doeleinden gebruikt. Vanuit Winschoten was het toentertijd per tram (Ol Graitje) naar Wedderveer te bereiken. In de 20e eeuw werd de recreatieve functie verder uitgebreid door de aanleg van een zwembad, een speeltuin, een kampeerterrein, en een paviljoen met terras.

Thans is het een grootschalig recreatieterrein van ongeveer 60 hectare met een bungalowpark, een camping en een recreatieplas.Wedderbergen het bos je waar nog steeds oude eiken staan. In de jaren 50/60 gingen vele kinderen met schoolreisjes naar Wedderbergen. Ook namen zij mee hun eigen versnaperingen.

De spinnekop houtzaagmolen:

Spinnekopmolen van Feunekes gebouwd in 1939 voor het zagen van hout. Er staat ook een deel van de Nijverheidsspoldermolen uit 1880. In de buurt werd op 8 juli 1933 een openlucht zwembad geopend. Een grote speeltuin/restaurant Speelman een begrip in de wijde omgeving. In 1995 kochten Arnold Dost en Olga Schaver de woning met bijbehorende molen aan de hoofdweg 24 in Wedderveer. Na veel inspanning is er een restauratiesubsidie beschikbaar gesteld. In 1997 is er een volledige en prachtige restauratie gerealiseerd. Op 14 juni 1997 is de molen opnieuw officieel in gebruik genomen. De molen is nu uitgerust met een lintzaag. De huidige eigenaar draait ook regelmatig met de molen en zaagt op vrijwillige basis hout, maar ondervindt veel hinder van de bomen in de directe omgeving. Door het particuliere initiatief (er is veel eigen vermogen geïnvesteerd in de molen), is op een prachtige plek in Wedderveer een markante blikvanger van een molen aan de westzijde van de Westerwoldse Aa in stand gebleven. De molen heeft voor zover bekend nooit een naam gehad.Omdat de molen uniek en enig is in zijn soort, trekt deze veel belangstelling. Dit blijkt uit veelvuldige bezoeken van molenliefhebbers en andere belangstellenden, individueel en vaak ook in groepsverband, die vanuit het hele land, maar ook vanuit het buitenland de molen bezoeken

Verslag gemaakt door: Ooldrik Modderman
Foto’s gemaakt door: Henny van Huizen en Henk Siks

Klik HIER voor meer foto’s

Op het beeldmateriaal op de website van RTV Westerwolde rusten auteursrechten.