WESTERWOLDE, OUDESCHANS – Afgelopen woensdagavond, 7 september 2022, sprak Renske Lambeck namens de Stichting Vesting Oudeschans in tijdens de, na het zomerreces, eerste gemeentelijke commissievergadering van de gemeente Westerwolde. Hieronder de tekst, ingezonden door Renske Lambeck.
Het verdient aanbeveling om terug te luisteren tot en met agendapunt 4 b. ‘Spreekrecht voor commissieleden’ en de daarop volgende reactie van wethouder Kuper dan weet u wat er, met alle gevolgen van dien, zoal gebeurt in de gemeente Westerwolde…..
Oudeschans, Dijkwal 1 en 2: wordt u er ook zo moe van?
Maar ja, wat nu volgt moet u, als gemeenteraadslid, echt weten.
Op 10 november 2021 stemde de gemeenteraad van Westerwolde in met het gewijzigde bestemmingsplan ‘Oudeschans, Dijkwal 1 en 2’. Want ja, een boerderij die, volgens Het Boerderijenboek, al sinds 1970 in handen is van een familie dát was pas erfgoed werd destijds beweerd. Wat écht cultureel erfgoed is, is een vesting uit 1593. Eén van de laatste grensvestingen in open landschap in Nederland.
En, dus ging de Stichting Vesting Oudeschans in beroep bij de Raad van State.
Door het beroep werden vijf fouten en omissies in het bestemmingsplan geconstateerd. De gemeente Westerwolde sloeg aan het herstellen. Op 2 mei 2022 besloten B en W om een herstelbesluit aan de gemeenteraad voor te stellen. Het voorstel werd op 1 juni behandeld in de commissievergadering. De Stichting Vesting Oudeschans sprak in op het geagendeerde punt. Punt drie in het voorgestelde herstelbesluit betrof ‘toetsingskader archeologie’. Leuk maar vooral noodzakelijk, dat toetsingskader, maar gaat de gemeente er iets mee doen en zien we daar bijtijds de resultaten van, vroeg de Stichting Vesting Oudeschans. Een paar dagen na de commissievergadering stuurden we er een e-mail over naar de raadsleden die, voor de troepen uit, al aangaven in te zullen stemmen met het herstelbesluit.
Waar gaat u door middel van een hamerslag precies mee instemmen op 22 juni? Niemand reageerde er op.
Op 28 juni werden de inwoners van Oudeschans, om ongeveer 16.00 uur, onaangekondigd overvallen door enorme herrie. Het heien van de ruim veertienhonderd palen was blijkbaar begonnen. De vesting stond tweeënhalve week te trillen op haar grondvesten. De Stichting Vesting Oudeschans maakte er een opname van en stuurde deze op 29 juni naar alle raadsleden. Het onderwerp van de e-mail was: Bedankt! Niemand, behalve Ecologisch Alternatief en GroenLinks, reageerde er op.
Op 26 juli werd archeoloog Ko Lenting gebeld door een medewerker van de gemeente Westerwolde. Er was iets niet helemaal goed gegaan met betrekking tot archeologie. Daarom wilde hij een afspraak maken. Met dezelfde Ko Lenting die op 23 augustus 2021 tijdens de hoorzitting in De Meet de raadsleden al uitdrukkelijk wees op het archeologisch waardevolle gebied, maar die, zo bleek uit de vraagstelling van sommige van u, met een zekere minachting aangehoord werd.
De strekking van het gesprek tussen de medewerker en Ko Lenting, dat op 27 juli plaatsvond, was: de gemeente heeft een misstap begaan, het is niet goed gegaan, de gemeente is in gebreke gebleven, alles met betrekking tot archeologie is verkeerd gegaan. Het archeologisch onderzoek moet alsnog, op kosten van de gemeente, gedaan worden. Libau kreeg opdracht om het bureauonderzoek te doen.
Argioboor kreeg opdracht om booronderzoek te doen. Met andere woorden: sorry! Maar daar kopen we niks voor want ondertussen waren er al ruim veertienhonderd palen de grond ingeramd. Leuk, proefboringen, maar een boring is zeer, zeer plaatselijk. Er zouden eigenlijk proefsleuven gegraven moeten worden, maar ja er waren al ruim veertienhonderd palen de grond ingeramd. De gemeente verliet zich op een sterk verouderde IKAW kaart: Indicatieve Kaart Archeologische Waarden. Volgens deze kaart was de archeologische waarde van het gebied laag. Bijna alle Nederlandse gemeentes lieten, omdat de kaart sterk verouderd is, zelf hun gemeente archeologisch in kaart brengen. Vier procent van de gemeentes, waaronder de gemeente Westerwolde, deed dat ondanks herhaaldelijke verzoeken niet.
Ondertussen weten we dat het bureauonderzoek gedaan is. Het onderzoek werd op 16 juni vrijgegeven. Uit het onderzoek is gebleken dat het gebied niet laag maar middelhoog van archeologische waarde is.
Even voor de duidelijkheid, voor u als raadsleden:
Op 23 augustus 2021 werd de gemeenteraad, door een autoriteit, uitdrukkelijk op het archeologisch waardevolle gebied gewezen. Er werd niets mee gedaan.
Door het beroep bij de Raad van State werd het bureauonderzoek alsnog uitgevoerd. Het onderzoek werd op 16 juni vrijgegeven. Ondanks dát begon het heien op 28 juni. Daarvan was de gemeente op de hoogte. Op dat moment was en ís nu nog steeds de verleende omgevingsvergunning niet onherroepelijk en de gemeente was er, al twee weken voor de start van het heien, van op de hoogte dat het gebied van middelhoge in plaats van lage archeologische waarde is. De gemeente had, op dat moment, om fatsoenlijk en ordentelijk archeologisch onderzoek te kunnen laten doen een bouwstop in moeten stellen. Dat deed de gemeente niet. Waarom niet?
Het college van B en W schrijft in een memo de datum 26 juli aan alle raadsleden:
‘Om de juridische basis met betrekking tot archeologie op orde te hebben en daarmee de kans op herhaling te voorkomen, hebben wij opdracht gegeven voor het opstellen van een actuele en gemeente-dekkende archeologische waarden en verwachtingen kaart. De verwachting is dat dit kader voor 1 januari 2023 is opgeleverd.’ Dat is mooi, het is zelfs prachtig, maar het is precies twee jaar te laat!
Dank u wel!
De commissievergadering is terug te luisteren is via Westerwolde Actueel: Westerwolde Gemist – Raadsvergadering Gem. Westerwolde – 7 september ’22 20.00 uur.
Ingezonden