TER APEL – Om een beter beeld te krijgen van het drugsgebruik in Nederlandse gevangenissen heeft het Trimbos-instituut, in samenwerking met Correlation – European Harm Reduction Network (C-EHRN) en met financiering van het ministerie van VWS, eind 2022 een verkennend onderzoek gedaan. Daarin is onder meer het drugsgebruik in de Penitentiaire Inrichting (PI) in Ter Apel onderzocht. Hier bleek het drugsgebruik zorgelijk en is er ruimte voor verbetering met betrekking tot voorlichting en zorg.
Uit internationaal onderzoek blijkt dat mensen die in detentie of gevangenissen zitten substantieel vaker drugs hebben gebruikt en vaker regelmatig drugs gebruiken. Ook ervaren gedetineerden vaker drugsgerelateerde problemen dan niet-gedetineerden. Het drugsgebruik in gevangenissen wereldwijd is relatief hoog. Nederland telde in 2021 tegen de 30.000 gedetineerden en telt 29 penitentiaire inrichtingen.
Synthetische cannabinoïden (SCRAs)
Aanleiding voor het onderzoek in samenwerking met C-EHRN is de voortdurende innovatie in de manier waarop drugs en met name synthetische cannabinoïden (SCRAs) de gevangenis worden ingesmokkeld, zoals geïmpregneerd op briefpost. Ook zijn er signalen van een wijdverbreid gebruik van SCRAs (Spice) in Nederlandse gevangenissen. Het gebruik van SCRAs wordt al langere tijd gezien in buitenlandse gevangenissen. Een belangrijke reden hiervoor is dat deze stoffen moeilijker zijn op te sporen dan meer traditionele drugs als cannabis of cocaïne. SCRAs zijn geïmpregneerd op papier geurloos en bovendien is het gebruik ervan niet aan te tonen bij gangbare urinecontroles. De effecten van SCRAs lijken op die van THC, wat maakt dat de gebruiker zich ontspant en een roes voelt. De effecten kunnen echter flink in sterkte en werkingsduur verschillen, en andere bijwerkingen geven die in extreme gevallen zelfs levensbedreigend kunnen zijn.
Het kwalitatieve onderzoek in de PI Ter Apel is een eerste verkenning waarbij onder medewerkers een vragenlijst is uitgezet en daarnaast verdiepende gesprekken zijn gehouden met key-informanten uit de PI. Hieruit komt naar voren dat er naast cannabis- en alcoholgebruik sprake lijkt te zijn van hoog gebruik van SCRAs en van oneigenlijk gebruik van op recept verstrekte pijn–, en slaap- en kalmeringsmedicatie. Hoewel drugsgebruik in de PI in Ter Apel niet tot zichtbare grote veiligheids- of gezondheidsincidenten lijkt te leiden, is het aannemelijk dat gedetineerden niet snel bij de medische dienst aankloppen bij drugsgerelateerde gezondheidsklachten, onder meer uit angst voor sancties of stigmatisering.
Bron: Trimbos Instituut, Klik HIER voor het hele artikel.
De Penitentiaire Inrichting (PI) Ter Apel heeft een capaciteit voor 456 gedetineerden en is een VRIS-inrichting. Dit staat voor vreemdelingen in strafrecht. De personen die in Ter Apel in detentie zitten, hebben een strafbaar feit gepleegd. Ze zijn hiervoor door de rechter veroordeeld en verblijven illegaal in Nederland (of zijn na hun misdrijf ongewenst verklaard). In samenwerking met de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) worden de vreemdelingen tijdens de detentie voorbereid op een terugkeer naar hun land van herkomst. (Bron: PI Ter Apel)