OOST GRONINGEN – Samen exotische planten te lijf. Opinie Door Nadja Siersema-Orsel (Fractievoorzitter GroenLinks Provinciale Staten) en Aart Jan Langbroek (fractievoorzitter GroenLinks Oldambt).
Bloeiende planten langs dijken en wegen geven het landschap fleur en kleur. Vooral als je te voet gaat kun je genieten van al wat vliegt en fladdert over en tussen de bloemrijke kruiden. Als de zon schijnt laten vlinders, zweefvliegen en bijen je zien en horen dat ze zin hebben in de nectar die geboden wordt. Insectenetende vogels schieten de kruiden in op zoek naar insecten en spinnen. Veel insecten zijn gebonden aan bepaalde soorten planten. Die relaties tussen plant en dier zijn belangrijk voor een gezonde natuur. Het bestaan van onze kruidenrijke natuur staat onder druk. Het is het gevolg van het intensieve maaibeheer, een te veel aan stikstof, pesticidengebruik en het verlies aan groeiplaatsen en invasieve exoten. Helaas is ons landschap niet meer zo rijk aan bloemrijke bermen, oevers en kruidenrijke graslanden. Het prachtige geluid van de bezige insecten wordt steeds minder gehoord.
We zoemen nu in op een van de gevaren voor onze natuur: de invasieve exoten. De bekendste zijn de reuzenberenklauw en de Japanse duizendknoop. In het zoete water zijn de grote waternavel en parelvederkruid bekende, maar vooral ongewenste gasten. Invasieve exoten verdringen inheemse planten, planten die hier van nature voorkomen en nodig zijn voor onze ecologische kringloop.
Onder meer in Oost-Groningen is de massale aanwezigheid van de reuzenberenklauw op sommige dijken of in bermen een groot probleem. Af en toe wordt er een akkervarken bijgezet in sommige delen, maar dit biedt nauwelijks soulaas. Daarnaast wordt er op andere plekken helemaal niets gedaan aan de reuzenberenklauw, hetzelfde geldt voor de Japanse duizendknoop. Dan kunnen exoten floreren, waardoor de bestrijding steeds kostbaarder en moeilijker wordt. Zie de waterteunisbloem, deze komt in een zijtak van het B.L. Tijdenskanaal in het Bos op Houwingaham al zes jaar voor. Van een kleine pol is het een grote drijvende massa waterplanten geworden. Het laat zich raden wat er gebeurt wanneer de pol door harde wind en hoog water uiteengeslagen wordt. Wij vragen ons af: Waarom zijn deze planten er nog niet zijn uitgehaald en bestreden?
Het lijkt erop dat er een gebrek aan coördinatie tussen gemeente, waterschap, provincie en de terreinbeherende organisatie is. De gedeelde verantwoordelijkheid wordt niet gevoeld, of tenminste niet voldoende gevoeld. De vraag die onderling steeds gesteld zou moeten worden is: Wie is eigenlijk verantwoordelijk en wie neemt het initiatief tot maatregelen? Dus niet afschuiven waardoor er niets gebeurt, maar juist constructieve afspraken maken.
Om initiatief te kunnen nemen is het nodig overzicht van de groeiplaatsen van exoten te hebben, en inzicht hoe er mee te handelen. Welke maatregelen kunnen we nemen, en vooral ook met wie? Wij stellen daarom voor dat per gebied taakgroepen worden ingesteld waaraan de verschillende overheden deelnemen, maar ook burgers en hoveniers uit de omgeving. We denken hierbij ook aan natuurverenigingen die zich daarbij aansluiten en hun specifieke deskundigheid inzetten. Wij zijn ervan overtuigd dat inwoners uit de provincie de verantwoordelijkheid voelen om exoten ‘te lijf’ te gaan en de handen uit de mouwen willen steken. Maar dat moet dan wel gecoördineerd plaatsvinden en daar hebben we de overheid beslist bij nodig. Samen aan het werk in ons landschap.
Het bijtijds signaleren van nieuwe invasieve exoten, en het systematisch verwijderen van reeds aanwezige ongewenste planten zal naar onze mening een bijdrage kunnen leveren aan een gezondere omgeving, goed voor de natuur waarin de biodiversiteit groter kan worden. Zo’n landschap is aantrekkelijk om erin op te gaan, en ervan te kunnen genieten.
Nadja Siersema-Orsel (Fractievoorzitter GroenLinks Provinciale Staten) en Aart Jan Langbroek (fractievoorzitter GroenLinks Oldambt)
Op de foto’s: Waterteunisbloem, een dicht bladerdek van alleen maar reuzenberenklauw op het dijktalud van het Tijdenskanaal en de bladeren van een reuzenberenklauw verdringt gewone smeerwortel, een belangrijke nectarplant voor vlinders, bijen zweefvliegen.
Foto’s: Aart Jan Langbroek
