VEELE – Vandaag werd de bevrijding van Veele groots herdacht.
Op 12 april 1945 werd Veele door het Belgische SAS regiment, onder leiding van Majoor Eddie Blondeel, bevrijd. Dit ging niet zonder slag of stoot. Enkele dagen daarvoor hadden de Duitsers de brug over het Mussel Aa kanaal opgeblazen om zo onze bevrijders de doorgang naar het noorden te beletten. De Belgen kwamen het dorp vanaf de Vlagtwedder kant binnen. Bij de sluis werd hevig tegen de Duitse Kriegsmarine, die zich daar schuil hield, gevochten. Een dag later werd de balans opgemaakt: drie Belgische para’s, te weten: Philippe Rolin, Jean Breuer en Etienne Hazard, een Nederlandse baby, een evacué die bij de familie Tammes was ondergebracht, en acht Duitse soldaten kwamen in het oorlogsgeweld om het leven. Veertien boerderijen en woningen waren verwoest.
Er werden nieuwe huizen en schuren gebouwd en er kwam een nieuwe brug over het Mussel Aa kanaal. Deze werd de Rolinbrug genoemd, naar baron Philippe Rolin, een van de gesneuvelde Belgische militairen. Ook werd in 1950 bij de Rolinbrug een monument ter nagedachtenis aan de gesneuvelde militairen van het Belgische parachutisten regiment S.A.S.: Ph. Rolin, J Breuer en E Hazard geplaatst. Het monument werd door mevrouw Jantje Zijlstra, die tijdens de bevrijding van Veele zwaar gewond raakte, onthuld.
Elk jaar, op 12 april, vindt bij dat monument een herdenking plaats. Eens in de vijf jaar is er een “grote herdenking”. Helaas kon dat in 2020 vanwege corona geen doorgang vinden. Maar vandaag werd voor de herdenking alles uit de kast getrokken.
De genodigden werden om half drie door het bestuur van Vereniging Plaatselijk Belang Veele bij het Waterschap gebouw van Hunze en Aa’s welkom geheten. Onder de genodigden bevond zich een grote Belgische delegatie, waaronder nabestaanden van de bevrijders van Veele. Verdere genodigden waren o.a.: burgemeester Jaap Velema en de wethouders Giny Luth en Harm-Jan Kuper van de gemeente Westerwolde, de voorzitter van ABSASV: Kolonel Tom Bilo, en vicevoorzitters: Arnould d’Oultremont en SFG Majoor Dirk Geers, nabestaanden van Jantje Zijlstra, Noord Nederlandse Commando’s, Marc en Bea Daemen, vrienden van ABSASV Nederland, De Belgische Consul: de heer Gerner en zijn echtgenote en gedeputeerde Gouke Moes.
Na een woord van welkom door Wubbe Kuper, voorzitter van Vereniging Plaatselijk Belang Veele ,werden door de diverse delegaties kransen bij het monument gelegd. Na het signaal: Geef Acht, werd een minuut stilte in acht genomen. Daarna werd door een lid van muziekvereniging Dindua de Taptoe geblazen.
Tijdens het hijsen van de Belgische en Nederlandse vlag speelde Dindua het Belgische en Nederlandse Volkslied. Vervolgens waren er toespraken door: burgemeester Jaap Velema, gedeputeerde Gouke Moes en Kolonel Tom Bilo.
De plechtigheid werd afgesloten met het voorlezen van een gedicht, geschreven door Jaak Damen, een van de Belgische parachutisten regiment S.A.S. De heer Daemen heeft de herdenkingen tot op hoge leeftijd bijgewoond. Hij overleed op 6 augustus 2022 op 97 jarige leeftijd. Voor zijn rol in de bevrijding van Veele en zijn essentiële en structurele bijdrage aan de organisatie van de jaarlijkse herdenking in Veele, werd de heer Daemen in 2017 benoemd als ereburger van de toenmalige gemeente Vlagtwedde.
Hij schreef:
Goud blinken drie namen, gegrift in arduin. Ik leg de bloemen, groet hen en alle onze makkers die vielen. Jaren gleden voorbij, pijn om hun verlies. Werd stil en eren van dappere mannen, die tot het einde streden voor de vrijheid. Geen nutteloze offers; ze kenden de betekenis van strijd, kenden de risico’s. Het waren Para’s, ze hebben het gevaar rustig aanvaard.
Ter afsluiting speelde Dindua de Belgische parachutisten mars.
De genodigden kwamen na afloop samen in de Pannenkoekenboerderij.
De organisatie kan terugkijken op een zeer geslaagde herdenking. Hieruit blijkt weer: waarin een klein dorp groot kan zijn!
Foto’s: Jan en Catharina Glazenburg, klik HIER voor meer foto’s
