BLIJHAM – In Repair Café Blijham, onderdeel van Welzijn Westerwolde, draait het elke woensdagmiddag om repareren, hergebruiken en kennis delen. Tussen 14.00 en 16.00 uur staan de vrijwilligers klaar in De Koningsspil om kapotte spullen een tweede leven te geven. En dat blijkt hard nodig, want dit jaar zijn er al veertien reparaties uitgevoerd.
De vrijwilligers pakken vrijwel alles aan waar een stekker aan zit. Versterkers, koffiemachines, boormachines, een groentensnijder, bladblazer, magnetron en zelfs een verwarming: het kwam allemaal voorbij. Ook klokken – van moderne modellen tot exemplaren met een sleuteltje of gewichten – worden vakkundig onder handen genomen. En zelfs een wandelwagen werd succesvol gerepareerd. Daarnaast draaien de heren hun hand niet om voor een lekke band.
Ook vanmiddag wisten meerdere ‘klanten’ het Repair Café te vinden. Een bezoeker kwam langs met een geluidsbox, terwijl een mevrouw haar naaimachine meenam die kuren vertoonde. Nadat het apparaat zorgvuldig uit elkaar was gehaald, bleek dat een grondige schoonmaakbeurt en bijstelling nodig waren. Een van de vrijwilligers neemt de machine mee naar huis om dit voor haar in orde te maken.
Jeugd enthousiast aan de slag
Af en toe komen ook schoolklassen langs. Leerlingen mogen dan niet meer te repareren apparaten uit elkaar halen. Dat levert enthousiaste reacties op. Veel kinderen vinden het prachtig om te ontdekken hoe apparaten er van binnen uitzien. Een leerling nam na afloop zelfs een oude magnetron mee naar huis om daar verder te sleutelen. Een ander liet trots zien dat hij van de wijzerplaat van een oude koekoeksklok een nieuwe klok op batterijen had gemaakt.
Oude computers krijgen nieuw leven met Linux
De vrijwilligers vragen daarnaast aandacht voor een actueel probleem: computers met Windows 10 die niet geschikt zijn voor een upgrade naar Windows 11. Vanaf oktober stopt Microsoft met het verstrekken van beveiligingsupdates voor Windows 10 en wordt gebruikers geadviseerd over te stappen naar Windows 11. Dat kan echter kosten met zich meebrengen en niet elke computer is geschikt voor deze overstap.
Het Repair Café biedt daarom een alternatief: installatie van Linux. Dit gratis besturingssysteem werkt volgens vrijwilliger Jan Weij “bijna net als Windows”. “Het kan alles wat Windows ook kan, alleen de pictogrammen zien er anders uit. Daar moet je even aan wennen.” Zijn collega Freerk Jongsma vult aan dat Linux minder gevoelig is voor virussen en minder interessant voor hackers. Bovendien herkent het systeem automatisch met welke printer verbinding kan worden gemaakt.
Bezoekers kunnen tijdens openingstijden met hun laptop langskomen. Wie Linux wil laten installeren, moet thuis eerst een back-up maken van belangrijke bestanden die in Windows zijn opgeslagen. Na installatie kunnen deze bestanden weer op de computer worden gezet. Vooraf ondertekent men een formulier; de vrijwilligers zijn niet verantwoordelijk voor eventueel verloren bestanden.
Met hun inzet dragen de vrijwilligers niet alleen bij aan duurzaamheid en kostenbesparing, maar ook aan kennisoverdracht en ontmoeting in het dorp. In Blijham blijkt: weggooien is lang niet altijd nodig — vaak is repareren gewoon mogelijk.
Foto’s: Catharina Glazenburg
