VEELE – Veele mag dan een stipje op de kaart zijn, de geschiedenis van het dorp is groots. Vrijdagmorgen werd bij het monument stilgestaan bij de bevrijding van Veele op 12 april 1945.
Die dag werd het dorp bevrijd door Belgische troepen, maar dat ging niet zonder slag of stoot. Tijdens de gevechten gingen zestien boerderijen en huizen in vlammen op. Ook kwam een klein meisje om het leven door een verdwaalde kogel. De Belgische bevrijders trokken Veele binnen vanuit de richting van Vlagtwedde. Enkele dagen eerder hadden Duitse troepen de brug over het Mussel Aa-kanaal opgeblazen om de opmars naar het noorden te vertragen.
Uiteindelijk kostte het oorlogsgeweld het leven aan drie Belgische militairen en zeven Duitse soldaten. Na de bevrijding konden de gevluchte bewoners terugkeren naar hun dorp.
In de jaren daarna werd Veele weer opgebouwd. Er kwamen nieuwe woningen en schuren en er werd een nieuwe brug over het Mussel Aa-kanaal aangelegd: de Rolinbrug, vernoemd naar baron Philippe Rolin, een van de gesneuvelde Belgische militairen. Ook werd een monument opgericht ter nagedachtenis aan de gebeurtenissen. Op dit monument staan de namen van de drie omgekomen Belgische SAS-parachutisten: PH Rolin, J. Breuer en E. Hazard. Zij maakten deel uit van de geallieerde operatie Larkswood, gericht op de bevrijding van Noordoost-Nederland. Het monument werd op 12 april 1950 onthuld door mevrouw J. Zijlstra.
Bij dit monument vond vrijdagochtend de herdenking plaats. Onder de aanwezigen waren wethouder Giny Luth, Marc en Bea Daemen (zoon en dochter van bevrijder Jaak Daemen), Edward Gerner, ereconsul van België, en zijn echtgenote, evenals Fenna en Meike Stedema, Wubbe Kuper en leden van Plaatselijk Belang Veele.
De plechtigheid begon met het leggen van bloemen en kransen door Belgische afgevaardigden, locoburgemeester Luth en vertegenwoordigers van Plaatselijk Belang Veele. Tijdens het spelen van het Nederlandse en Belgische volkslied werden de vlaggen gehesen. Opvallend was het weer: waar het bij aankomst nog koud en bewolkt was, werd het tijdens de ceremonie vrijwel windstil en brak de zon door.
Aansluitend volgden toespraken van locoburgemeester Luth, Wubbe Kuper en Marc Daemen. Laatstgenoemde sprak zijn waardering uit voor de jaarlijkse herdenking in Veele. Zijn vader, Jaak Daemen, woonde deze bijeenkomsten tot op hoge leeftijd bij. Hij overleed op 6 augustus 2022 op 97-jarige leeftijd. Voor zijn inzet tijdens de bevrijding en zijn langdurige betrokkenheid bij de herdenkingen werd hij in 2017 benoemd tot ereburger van de toenmalige gemeente Vlagtwedde.
Wubbe Kuper, voorzitter van Plaatselijk Belang Veele, droeg tijdens de plechtigheid een gedicht voor dat geschreven is door Jaak Daemen:
“Goud blinken drie namen, gegrift in arduin.
Ik leg de bloemen, groet hen en al onze makkers die vielen.
Jaren gleden voorbij, de pijn om hun verlies werd stil.
Eer aan dappere mannen, die tot het einde streden voor de vrijheid.
Geen nutteloze offers; zij kenden de betekenis van strijd, kenden de risico’s.
Het waren para’s, zij hebben het gevaar rustig aanvaard.”
Met de herdenking in Veele werd tevens de Battlefield Trip van het Belgian SAS Regiment afgesloten. Deze reis was een initiatief van de ANPCV (Amicale Nationale Para Commando Vriendenkring), regio Leuven. Daarbij was onder anderen korpsadjudant Hans Van De Broeck van de Special Forces Group aanwezig. Hij bracht het vaandel van “The Belgian SAS Parachute Veterans 1942–1945” mee, dat in bewaring is bij zijn eenheid.
De Special Forces Group van de Belgische Defensie is de directe erfgenaam van de tradities en geschiedenis van het Belgian SAS Regiment uit de Tweede Wereldoorlog. De Battlefield Trip, met als titel ‘In de voetsporen van Jaak Daemen’, startte op 9 april in Hattem en voerde langs Oosterhesselen, Oude Pekela, Winschoten en Finsterwolde, om uiteindelijk te eindigen in Veele.
Na afloop van de herdenking kwamen de genodigden samen in de Pannenkoekenboerderij. Daarna vertrok de Belgische delegatie weer huiswaarts.
Foto’s: Jan en Catharina Glazenburg, klik HIER voor meer foto’s
