Aaltje gaat naar school

Foto: Bé Eelsing

SMEERLING – Alle basisscholen in de regio Westerwolde ontvingen vandaag een brief met de uitnodiging om mee te doen met het project ‘Aaltje gaat naar school’. Het lespakket is bedoeld voor de bovenbouwgroepen en bestaat uit een docentenhandleiding en leerlingenmateriaal.

Het leerlingenmateriaal bevat zes opdrachten die los van elkaar te gebruiken zijn. Toen en nu worden vergeleken rond de onderwerpen: je eigen stamboom, veranderingen in je omgeving, geld, kleding, taal, muziek en gezondheidszorg. Zie https://aaltjesstee.nl/scholen/ Naast de lesstof kunnen de scholen ook de Aaltje-wandeling in Smeerling lopen (plm. 4 km).

Wie is Aaltje?
Aaltje Hoisingh is een meisje dat omstreeks 1800 in Smeerling woonde. Haar geschiedenis kennen wij door een kasboekje dat haar voogd heeft bijgehouden. Dat kasboekje is rond 1980 gevonden onder het vloerzeil in een oude boerderij in Smeerling, een buurtschap tussen Onstwedde en Vlagtwedde. Het kasboekje begint in 1773 en geeft een uniek kijkje in het dagelijkse leven van een kind in Westerwolde eind 18e en begin 19e eeuw. Vanaf 1792 houdt de voogd de uitgaven bij die hij doet voor Aaltje, want in dat jaar overlijden de vader en het broertje van Aaltje. In het kasboekje staan de dagelijkse uitgaven en inkomsten in van voogden voor hun ‘pupillen’, (half)weeskinderen uit de Smeerlinger familie Hoisingh.

De informatie uit het kasboekje is verwerkt in een aantal verhalen -in het Gronings/Westerwolds en in het Nederlands- over Aaltje en drie andere Smeerlinger kinderen uit haar familie en nageslacht. Zo ontstond het boekje ‘Aaltje – vier generaties kinderen uit Smeerling’. Te lezen als digibook via https://view.publitas.com/db/aaltje-vier-generaties-kinderen-uit-smeerling/page/1

Daarnaast ging de website www.aaltjesstee.nl in de lucht. Ook werd in samenwerking met de Stichting Wandelen in Westerwolde de Aaltje-wandeling uitgezet. Verder werden onder auspiciën van de Historische Vereniging Westerwolde lesmateriaal en een docentenhandleiding voor bovenbouw groepen van basisscholen gemaakt. Toen en nu worden vergeleken rond de onderwerpen: je eigen stamboom, veranderingen in je omgeving, geld, kleding, muziek en gezondheidszorg.


Een aantal scholen werkt al met het materiaal en ook liepen schoolklassen de Aaltje-wandeling (https://aaltjesstee.nl/wandelen/). Via Biblionet Groningen was er een kijkdoostentoonstelling over Aaltje in de bibliotheken.

Het Aaltje-project werd vormgegeven door een werkgroep met deelnemers van de Stichting Smeerling-Metbroek, de Historische Vereniging Westerwolde, Natuurmonumenten en ondergetekende (nakomeling van Aaltje). MOW I Museum Westerwolde gaf advies.

Bron: Hanne Wilzing (initiatiefnemer en achter-achterkleinkind van Aaltje)

Op de foto: ‘Uitsnede uit kasboekje uit 3 augustus 1799: Voor de pupil schoolgeld betaald aan de meester van Vlagtwedde en aan boeken en papieren: 1 gulden en 5 stuivers

Op het beeldmateriaal op de website van RTV Westerwolde rusten auteursrechten.