BOURTANGE – De commissie “Herdenking 4 mei” organiseerde ook dit jaar weer de herdenking bij de gedenkplaat aan de synagoge in Bourtange.
De deelnemers liepen, voorafgegaan door mevrouw Beertje Wijnholds en wethouder Henk van der Goot, in een stille tocht vanaf de parkeerplaats bij het informatiecentrum naar de synagoge.
Na de taptoe werden twee minuten stilte in acht genomen, gevolgd door het zingen van één couplet van het Wilhelmus. Wethouder Henk van der Goot hield een toespraak. Hij sprak onder anderen de woorden: ‘Vaak gaat het op 4 en 5 mei over de vraag: “Wat zou jij doen als het weer gebeurt? Ben je een stille toeschouwer of help jij andere mensen? Het is een vraag die nauwelijks te beantwoorden is. Zeker als je niet begrijpt hoe kleine, verraderlijke stappen een systeem van alledaagse medeplichtigheid in gang zetten. De monumenten een oorlogsgraven vertellen een deel van het verhaal van onze gemeenschap in de oorlog. Ze maken je ook duidelijk dat je verzetten of je ergens tegen uitspreken misschien wel eerder nodig is dan verwacht. Want als we niet durven handelen, in een tijd die veilig is, doen we dat zeker niet wanneer het echt gevaarlijk wordt’.
Vervolgens hielden twee leerlingen van o.b.s. “Willem-Lodewijck”, een voordracht en droeg Monika Sieron een Pools gedicht voor.
Na twee voordrachten door een lid van het koor “Pax Optima Rerum” volgden het Kaddisj (Joods gebed) door Joshua en nogmaals voordrachten door twee leerlingen van o.b.s. “Willem-Lodewijck”.
Bij het Joods monument werden een krans en bloemen gelegd. Dit monument werd in 1989 door Henriette van Bekkum Sachs en Ben Kosses, twee leden van de Joodse gemeente Bourtange die de oorlog hebben overleefd, onthuld. Het monument is opgericht ter nagedachtenis aan 46 joden uit hun dorp die in de Tweede Wereldoorlog zijn gedeporteerd. Hun namen staan op de plaquette die is bevestigd op de muur van de voormalige synagoge van Bourtange.
Ook bij de plaquette voor de Poolse Bevrijders werden een krans en bloemen gelegd. Deze plaquette is bevestigd op een pand aan het Marktplein in Bourtange, waar de 3e Brygada Strzelcow van de 1e Poolse Pantserdivisie, onder leiding van Lt. Colonel Stanislaw Koszutski, tijdelijk kwartier hield. Op de plaquette staan de namen van zes Poolse militairen die bij de bevrijding in Bourtange en omgeving om het leven zijn gekomen. De namen van de zes omgekomen militairen luiden: Jan Kaczor, Roch Kijora, Joseph Kukla, Piotr Malinowski, Edmund Porombka en Franciszek Rupek. Drie van hen zaten tijdens de gevechten in een tank die in brand werd geschoten.
Na de plechtigheden was er in de Turfschuur de gelegenheid om, onder het genot van een kop koffie, na te praten.
Foto’s: Jan Glazenburg
