MUSSEL – Het geluid van zagend hout, draaiende aandrijvingen en de geur van vers gezaagde balken brachten bezoekers vandaag tijdens een speciale demonstratie dag met de volledig gerestaureerde historische boomzaagmachine terug in de tijd.
Tijdens demonstraties konden bezoekers zien hoe vroeger boomstammen werden verwerkt tot balken en planken voor wagens, landbouwwerktuigen en andere houten constructies. De imposante machine speelde jarenlang een belangrijke rol binnen de stelmakerij en geldt tegenwoordig als bijzonder streekgebonden erfgoed.
Dankzij de inzet van vrijwilligers en steun van donateurs en sponsors kon de boomzaag de afgelopen periode volledig worden gerestaureerd en weer werkend worden gemaakt. Tijdens de demonstraties geven vrijwilligers uitleg over de werking van de machine, het ambachtelijke vakmanschap en de geschiedenis van de stelmakerij.
“Het geluid, de beweging en de geur van het hout… het is alsof je even teruggaat in de tijd,” vertelt één van de vrijwilligers. Een collega vult aan: “We laten graag zien hoeveel vakmanschap hierachter zat. Dit is ambacht in zijn puurste vorm.”
De demonstratiedag sluit aan op de succesvolle heropening van de vernieuwde stelmakerij in juli vorig jaar. Toen werd het museum onder grote belangstelling officieel in aanwezigheid van onder anderen wethouders Egbert Hofstra en Klaas Pals heropend. Ook familieleden van de familie Wever waren daarbij aanwezig. Met een authentieke zaag uit de oude werkplaats zaagden zij symbolisch een plank door als teken van het doorgeven van het erfgoed aan nieuwe generaties.
De afgelopen jaren is binnen het project ‘Behoud (im)materieel erfgoed en versterking educatie’ veel geïnvesteerd in de toekomst van het museum. Het dak werd vernieuwd, het pand verduurzaamd en ook het museumcafé kreeg een metamorfose. Daarnaast werd de museale presentatie uitgebreid met digitale toepassingen, waaronder filmpjes van werkende machines en interviews met familieleden die vroeger dagelijks in de stelmakerij kwamen.
Ook de educatieve functie van het museum groeit sterk. Basisschoolleerlingen volgen er workshops figuurzagen, houtbewerking en andere ambachten. Daarmee wil de stichting jongere generaties kennis laten maken met traditioneel vakmanschap.
De geschiedenis van de stelmakerij gaat terug tot 1903, toen Berend Wever samen met zijn vrouw Jantje Bodewitz het bedrijf begon. Later namen hun zonen het ambacht over. Tot 1994 werd er nog gewerkt in het pand, waarna de werkplaats jarenlang vrijwel intact bleef behouden.
Sinds 2012 zetten nazaten Jan en Jeroen Wever zich in om het unieke erfgoed te behouden als museum. Vrijwilligers vormen daarbij nog altijd de drijvende kracht achter Stichting Stelmakerij Wever.
Museum Stelmakerij Wever is van mei tot en met september iedere zaterdag geopend. Gedurende het seizoen worden regelmatig oude ambachten en historische werktuigen in werking getoond.
Foto’s: Gerda Boeijing
