BLIJHAM – De monumentale zilverlinde bij de ingang van de begraafplaats achter de protestantse kerk in Blijham is opnieuw zwaar beschadigd. Een groot deel van de samengestelde stam is afgebroken. Daarmee lijkt een nieuw hoofdstuk te zijn toegevoegd aan de bewogen geschiedenis van één van de meest bijzondere bomen van Nederland.
De zilverlinde werd vermoedelijk tijdens de bouw van de kerk geplant tussen 1780 en 1785 en stond jarenlang bekend als de dikste zilverlinde van Nederland. De boom had een stamomtrek van maar liefst 610 centimeter en wist in zijn lange bestaan tal van tegenslagen te overleven.
Zo werd de boom in 1955 getroffen door de bliksem en moest hij daarna ingrijpend worden gesnoeid. Ook doorstond de linde aantastingen door zwammen, huisvestte hij bijenkolonies en liep hij in oktober 2013 zware stormschade op. Destijds werd een groot deel van de boom geveld, maar dankzij de inzet van boomchirurgen kon de monumentale linde behouden blijven.
Ook de geschiedenis rondom de boom is indrukwekkend. In september 1941 werd de kerktoren geraakt door een aangeschoten Engels vliegtuig dat op de terugweg was van een missie boven Duitsland. Het toestel stortte brandend neer aan de achterzijde van de kerk, vlak naast de zilverlinde. Alle bemanningsleden kwamen daarbij om het leven. Zij vonden op dezelfde begraafplaats hun laatste rustplaats.
Op de historische begraafplaats staan naast de zilverlinde ook een even oude treurbeuk en een hemelboom. De zilverlinde (Tilia tomentosa) is een bijzondere boomsoort die pas in juli en augustus rijk bloeit. De sterk geurende bloesem verspreidt in de warmste weken van de zomer een karakteristieke lindegeur. Het blad is aan de bovenzijde dofgroen en aan de onderzijde opvallend witviltig, waaraan de boom zijn naam dankt.
Voorzitter J.R. Schoenmaker van de begraafplaatsvereniging betreurt de nieuwe schade. “Het is al een wonder dat deze linde er vandaag de dag nog stond,” zegt hij. Tegelijkertijd is hij opgelucht dat de omgevallen stam geen graven heeft geraakt. Op dit gedeelte van de begraafplaats liggen zeer oude graven. We zijn blij dat die onbeschadigd zijn gebleven.”
De komende periode zal worden onderzocht hoe de boom er van binnen aan toe is. “We moeten nu overleggen wat er met het resterende deel van de boom moet gebeuren. Mocht blijken dat de boom van binnen verrot is, dan zal noodkap noodzakelijk zijn,” aldus Schoenmaker.
Of de bijna 250 jaar oude zilverlinde opnieuw een zware beproeving weet te doorstaan, zal de komende tijd moeten blijken.
Foto’s: Catharina Glazenburg