VLAGTWEDDE – In de Pannenkoekenboerderij in Vlagtwedde vond donderdagavond een informatieavond plaats over de voorgenomen uitbreiding van het historische Veelerkerkhof. Ruim twintig belangstellenden kwamen af op de bijeenkomst, waar omwonenden werden bijgepraat over de plannen, de procedures en de toekomstvisie van Stichting Veelerkerkhof.
De historische begraafplaats wordt opnieuw uitgebreid. Negen jaar geleden kocht de stichting een perceel van ruim 1,25 hectare van maatschap Kuper, direct grenzend aan het bestaande kerkhof. Op deze grond moeten circa 2.550 nieuwe graven en een urnenveld worden gerealiseerd. De toegang tot de begraafplaats blijft daarbij ongewijzigd.
Voor de voorbereiding van het project is adviesbureau BügelHajema uit Assen ingeschakeld. Het bureau ondersteunt de stichting onder meer bij de aanvraag van de benodigde vergunningen. Op het terrein zijn inmiddels twee archeologische onderzoeken uitgevoerd. Ook de waterhuishouding is onderzocht. Enkele sloten zullen worden gedempt, terwijl een andere sloot juist wordt uitgediept. Daarnaast wordt rekening gehouden met natuurbeheer en landschappelijke inpassing.
Zorg en toekomstvisie
Volgens beheerder Harm Kuil is de uitbreiding noodzakelijk. “Ik krijg wekelijks meerdere aanvragen van mensen die een graf willen reserveren,” vertelde hij. “Opvallend is dat die aanvragen niet alleen uit de directe omgeving komen. Mensen kiezen bewust voor deze begraafplaats, onder andere omdat de graven hier relatief goedkoop zijn en we eeuwigdurende grafrust bieden.”
De ligging van het kerkhof speelt daarbij eveneens een rol. De begraafplaats ligt op ongeveer 4,20 meter boven NAP. Het grondwater bevindt zich circa 2,25 meter onder het maaiveld, waardoor er geen problemen zijn met een hoge grondwaterstand.
De belangstelling voor het Veelerkerkhof groeit gestaag. In 2025 vonden er ruim veertig begrafenissen plaats en werden 66 graven verkocht. Inmiddels hebben al enkele honderden mensen een graf gereserveerd.
Historische plek
Het Veelerkerkhof kent een rijke geschiedenis. De oudste grafsteen dateert uit 1869. Officieel bestaat het kerkhof sinds 1890, vermoedelijk het jaar waarin de benodigde vergunningen werden verleend.
Volgens historische gegevens stond het gebied in 1832 bekend als het Molenveld. Het was toen eigendom van molenaar Bernardus Egges Dijkhuizen, die er bouwland, heidegrond, een boerderij en een molen bezat. De namen Molenweg en Molenveldweg herinneren nog aan die periode. Ten westen van het huidige kerkhof bevond zich vroeger de Oude Gerechtsplaats, waar veroordeelden werden terechtgesteld.
In de loop der jaren werd de begraafplaats meerdere keren uitgebreid. In 2019 kwam er al 0,72 hectare bij. In 2022 werden een parkeerplaats aangelegd, fruitbomen geplant en een haag aangebracht.
Vrijwilligers houden terrein in topconditie
Dat het kerkhof er verzorgd uitziet, is mede te danken aan de inzet van vrijwilligers. Twee keer per maand steken vrijwilligers en bestuursleden op maandagochtend de handen uit de mouwen om het terrein te onderhouden.
Het bestuur van Stichting Veelerkerkhof bestaat uit voorzitter Wubbe Kuper, beheerder Harm Kuil, penningmeester Fenna Stedema en de bestuursleden Hendrik ten Have, Albert Tewes, Jan Joling, Mijme Meijer en een grote groep vrijwilligers. Een van hen is voormalig beheerder Roelof Kuper, die nog regelmatig op het kerkhof te vinden is voor allerlei werkzaamheden.
Veel regelgeving en een forse investering
Tijdens de informatieavond gaf Lydia Naarsingh van adviesbureau BügelHajema uitleg over de procedures die voorafgaan aan de daadwerkelijke uitbreiding. Volgens haar komt er veel regelgeving kijken bij de realisatie van een nieuw begraafplaatsgedeelte. Ook is sprake van een aanzienlijke investering.
Nu alle onderzoeken zijn afgerond en goedgekeurd, gaat het project de volgende fase in: de vergunningaanvragen. Wanneer de reguliere procedure wordt gevolgd, kunnen de vergunningen binnen acht weken worden verleend. Daarna volgt nog een bezwaartermijn van zes weken. Mocht een uitgebreide procedure noodzakelijk blijken, dan moet het college van burgemeester en wethouders eerst een ontwerpbesluit vaststellen, waardoor het traject aanzienlijk langer duurt.
Open karakter met ruimte voor natuur
Het nieuwe gedeelte krijgt een open uitstraling, met ruimte voor een urnenveld, bankjes en nieuwe inheemse beplanting. Rondom het terrein komen hagen en windsingels met inheemse bomen en struiken.
Op de hoek van de Wedderstraat en de Scheferweg wordt een beukenhaag aangelegd met een maximale hoogte van één meter om de verkeersveiligheid te waarborgen. Binnen een zone van dertig meter rond het kruispunt worden daarom geen bomen geplant. Op andere delen van het terrein zal de haag worden beheerd op een hoogte van ongeveer 1,80 meter.
Ook de inrichting van de graven verandert. Volgens Harm Kuil worden de graven ruimer opgezet. “Mensen zijn tegenwoordig groter,” merkte hij met een glimlach op. Daardoor worden ook de grafafmetingen aangepast.
De nieuwe paden krijgen een verharding van klinkers. Momenteel worden de graven nog met de hand gegraven door de 78-jarige Roelf Vos. Soms is de ondergrond zo hard dat hij zelfs een bijl nodig heeft om door de bodem heen te komen. Voor de nieuwe uitbreiding wordt daarom rekening gehouden met de inzet van een minigraafmachine.
Werkzaamheden mogelijk nog dit jaar
De stichting hoopt dat alle vergunningen voor het einde van dit jaar zijn verleend. Wanneer dat lukt, kunnen de werkzaamheden op het nieuwe terrein – waarop momenteel nog maïs staat – van start gaan.
Met de uitbreiding wil Stichting Veelerkerkhof voldoende ruimte creëren voor de komende decennia, terwijl tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in natuur, uitstraling en kwaliteit.
Foto’s: Jan en Catharina Glazenburg
