Zaterdagmiddag, twee uur, ergens op een sportpark tussen Vlagtwedde en Ter Apel. Het eerste elftal speelt thuis. Langs de lijn staan dertig, veertig man. Sommigen met een kop koffie, anderen met hun handen in de zakken. De scheidsrechter fluit, de bal rolt en iemand roept iets over de rechtsback dat de rechtsback gelukkig niet kan horen. Dit is voetbal in Westerwolde. Lokaal, herkenbaar en elke zaterdag hetzelfde ritueel. Behalve dat er één ding is veranderd: de telefoon die iedereen in zijn binnenzak heeft.
Het scorebord is niet meer de enige bron
Vroeger stond de stand op het scorebord. Of iemand riep het om. Of je hoorde het na afloop in de kantine, van iemand die het van iemand had gehoord die het op Teletekst had gezien. Dat was de informatie. Meer was er niet. Nu staat langs diezelfde lijn een man van vijftig die op zijn telefoon de tussenstand volgt van FC Groningen, terwijl hij naar de wedstrijd van zijn eigen club kijkt. Naast hem staat zijn zoon van vijfentwintig die de xG-grafiek checkt van de Champions League-wedstrijd van gisteravond. En drie meter verderop scrollt iemand door een app met live statistieken van alle wedstrijden in de derde klasse.
Het lokale voetbal is niet veranderd. Het publiek wel. De informatie die beschikbaar is op dat ene apparaat in je binnenzak heeft de manier waarop mensen voetbal volgen fundamenteel verschoven. Niet alleen bij de profs, niet alleen in het stadion, maar ook langs de lijn bij een derdeklasser in Westerwolde.
De kantine als informatiecentrum
Na de wedstrijd is de kantine nog steeds de plek waar alles samenkomt. De wedstrijd wordt nabesproken, de scheidsrechter wordt beoordeeld en iemand haalt voor de derde keer een rondje koffie. Maar tussendoor worden telefoons tevoorschijn gehaald. De stand in de competitie wordt gecheckt. De uitslagen van de andere wedstrijden worden vergeleken. En iemand opent een app om te laten zien dat de spits van de tegenstander vorige week ook drie keer had gemist, dus zo bijzonder was het niet.
Die mix van oud en nieuw is typisch voor het amateurvoetbal in een regio als Westerwolde. Het sociale karakter verandert niet. De kantine is de kantine, de koffie is de koffie en de meningen zijn even stellig als dertig jaar geleden. Maar de onderbouwing is anders. Waar vroeger alles op gevoel was gebaseerd, wordt er nu gewezen naar cijfers. Niet altijd terecht, niet altijd zinvol, maar het gebeurt. En het verandert de gesprekken.
Profvoetbal volgen vanuit de regio
Wat ook verandert is hoe mensen in Westerwolde het profvoetbal volgen. FC Groningen is voor veel inwoners de club, maar Groningen is een uur rijden. Niet iedereen gaat elke week naar het stadion. Vroeger keek je op zaterdag naar Studio Sport en op zondag las je de krant. Nu volg je de wedstrijd live op je telefoon, met push-meldingen bij elk doelpunt, een liveblog dat je kunt meelezen en statistieken die je tien jaar geleden alleen in vakbladen vond.
Voor sommige voetbalvolgers in de regio hoort ook sportwedden Nederland inmiddels bij die bredere manier van voetbal volgen. Het is één onderdeel van een ecosysteem dat verder bestaat uit apps, groepsapps, statistieken en live-informatie. Niet de kern, maar een laag die erbij is gekomen. En het verandert hoe sommige supporters naar een wedstrijd kijken: niet alleen als iets dat je overkomt, maar als iets waar je actief bij betrokken bent.
De afstand wordt kleiner
Wat de telefoon heeft gedaan voor voetbalfans in een regio als Westerwolde, is de afstand verkleinen. De afstand tot de informatie, de afstand tot de discussie en de afstand tot het gevoel dat je erbij bent. Vroeger was je een supporter in een dorp in Oost-Groningen die op maandag in de krant las wat er was gebeurd. Nu ben je een supporter die het in real time meemaakt, met dezelfde informatie als iemand die in het stadion zit.
Dat verandert het lokale voetbal niet. De wedstrijd op het sportpark is nog steeds het belangrijkste moment van de zaterdag, en de kantine is nog steeds de plek waar het nakomt. Maar de wereld eromheen is groter geworden. De informatie is er, de discussie is er en de betrokkenheid is er. Op elk sportpark, in elk dorp, in elke binnenzak. Ook in Westerwolde.